استفاده از روان کننده‌ها

در اینجا می‌توانید نکات مفیدی را در مورد روان کننده‌ها بیابید.

  • روغن دنده صنعتی برای گیربکس اشتیبل
  • پٌر کردن روغن
  • تعویض روغن
  • حل‌پذیری روان کننده‌ها

روغن دنده صنعتی برای گیربکس اشتیبل

ملزومات:

روغن‌های گیربکس صنعتی چند وظیفه دارند:

  • جداسازی سطوح جفت شده (برای مثال: چرخ‌دنده‌ها، یاطاقان) با تشکیل یک لایه روان‌کننده
  • جلوگیری از سایش
  • کاهش اصطکاک
  • بهبود کارایی
  • حذف آلودگی و سایش ذرات به فیلتر
  • حذف گرما
  • کاهش ارتعاشات و سر و صدا
  • حفاظت در برابر خوردگی
  • افزایش طول عمر محصول و مقاومت بالا در برابر کهنه‌ شدن
  • گستردگی دامنه دما در کاربرد

روغن های روان کننده باید حداقل الزامات مطابق با استاندارد DIN 51517 قسمت 3 یا ISO / DP 6743-6 را برآورده کرده یا از آن فراتر باشند. ویژگی‌های مهم عبارتند از:

  • سطح نیروی آسیب FZG حداقل 12

  • شاخص ویسکوزیته (Viscosity-index) حداقل 95

  • داشتن افزودنی‌های EP (افزودنی‌های روغنی): برای بهبود حفاظت در برابر خوردگی، ظرفیت و مقاومت در برابر کهنه شدن همچنین کاهش اصطکاک و سایش در منطقه اصطکاک قطعات

طبقه بندی ویسکوزیته ISO با استاندارد DIN 51519 یا ISO 3448 مطابقت دارد. سازندگان روان کننده‌ها محصولات ذکر شده در جدول روغن دنده را توصیه می کنند، همانطور که در دفترچه‌های راهنمای ما ذکر شده است. تولید کننده روان کننده مسئول کیفیت و مناسب بودن فنی محصولات خود است. در موارد استفاده از محصولاتی که در جدول روغن ذکر نشده است، مشاوره با اشتیبل توصیه می‌شود. گیربکس‌های سری P2000 ، P3000 و B2000 را می توان با روغن گیربکس SAE 90 یا SAE 85W-90 و SAE J 306 نیز روغن‌کاری کرد.

این روغن ها باید این معیارها را رعایت کرده باشند: API GL-4 یا API GL-5 و MIL-L-2105 D و افزودنی‌های EP.

پٌر کردن روغن

گیربکس‌های اشتیبل بسته به سری مدل‌های آن‌ها با یا بدون پر کردن روغن تحویل می‌شوند. در هر صورت، باید اطمینان حاصل شود که قبل از راه اندازی روان کننده در مقدار تجویز شده پر شده است. مقدار و کیفیت روغن را می‌توان از برچسب نوع یا دفترچه‌های راهنمای عملکرد مشاهده کرد. مقدار روغن ذکر شده در آنجا می‌تواند به عنوان یک راهنمای خوب عمل کند.

به طور کلی موارد تعیین کننده، علامت قطره روغن، شیشه سطح روغن و یا شاخه سرریز است. به شرطی که این‌ها بخشی از تجهیزات محصول مورد نظر باشند.

در موارد اتصال (مثلا لوله ها، شلنگ‌ها، پمپ‌ها) سطح روغن باید پس از یک زمان بخصوص روشن بودن دوباره بررسی شود و در صورت لزوم، تا سطح علامت پر شود. جعبه دنده نباید بدون تخلیه (فیلتر یا سوپاپ) کار کند. در غیر این صورت، تغییر حجم روغن می‌تواند منجر به نشتی در هنگام گرم یا سرد شدن شود.

تعویض روغن

روغن باید در دمای کار تخلیه شود تا از تعویض کامل روغن اطمینان حاصل شود.

توصیه:

اگر روغن به شدت آلوده باشد، گیربکس باید با روان کننده جدید شستشو داده شود. در هر بار تعویض روغن، تمام واشرها و پیچ‌های اتصال باید از نظر نشت بررسی شوند و در صورت لزوم پیچ‌ها سفت شوند. پیچ‌های درپوش که با آهنربای دائمی است باید کاملا تمیز شوند. عموماً جعبه دنده های اشتیبل را می‌توان با روغن معدنی CLP 220 مطابق با استاندارد DIN 51517-3 روغن‌کاری کرد. این کیفیت برای شرایط کار با دمای محیط 10- درجه سانتیگراد تا 40+ درجه سانتیگراد مناسب است. انتخاب روغن‌های ترکیبی CLP HC (که به آن PAO یا Poly Alpha Olefin هم می گویند) در عملکرد گیربکس‌ها در شرایط خاص دمایی صورت می‌پذیرد. بدین وسیله دمای کار روغن می‌تواند به میزان قابل توجهی افزایش یابد.

قبل از استفاده از روغن‌های دیگر، به عنوان مثال CLP-PG، روغن‌های سازگار با مواد غذایی یا زیست تخریب‌پذیر، لطفاً با اشتیبل مشورت کنید.

برای جلوگیری از آسیب ناشی از گرمی بیش از حد، رسوبات گرد و خاک و غبار باید به طور مرتب از سطح گیربکس پاک شود. می‌توان سیستم‌های اضافی خنک‌کننده یا گرم‌کننده روغن را با مشورت با اشتیبل تهیه کرد.

فواصل تعویض روغن و دمای مجاز آن برای روغن معدنی CLP:

Oil Change intervals for mineral oil CLP

فواصل تعویض روغن و دمای مجاز آن برای روغن مصنوعی:

Oil Change intervals for synthetic oil

طول عمر روغن بسته به دمای کار تغییر می‌کند.

به طور کلی قاعده‌ی زیر را در نظر بگیرید:

  • در دمای کار بالاتر از 60 درجه سانتیگراد ◄ طول عمر روغن با هر 10 تا 15 درجه سانتیگراد افزایش دما، نصف می‌شود.

مثال:

  • فاصله تعویض روغن P2000، روغن معدنی، دمای کار 95 درجه سانتیگراد ← 2000 ساعت
  • فاصله تعویض روغن P2000، روغن معدنی، دمای کار 80 درجه سانتیگراد ← 4000 ساعت

زمان بهینه برای تعویض روغن را می‌توان با تجزیه و تحلیل روغن تعیین کرد. برای این منظور، می‌بایست یک نمونه روغن از یک نمایندگی مجازِ سازنده روان‌کننده گرفته، تحلیل و ارزیابی ‌شود. در نتیجه می‌توان نحوه‌ی استفاده‌ از آن را تا زمان تغییر روغن یا نمونه‌گیری مجدد روغن، به دست آورد. به این ترتیب، یک نظارت دائمی بر شرایط روان‌کننده و گیربکس امکان‌پذیر می‌شود.

حل‌پذیری روان کننده‌ها

روان‌کننده‌های مصنوعی با یکدیگر و یا با روغن‌های معدنی قابل ترکیب شدن نیستند. روغن‌های CLP HC (PAO = Poly Alpha Olefins) با ته‌مانده‌ی روغن معدنی حل می‌شوند. امکان حل‌پذیری روغن فقط توسط تولیدکننده‌ی روغن قابل ارزیابی است. برای تغییر نوع روغن (CLP ↔ CLP PG، CLP HC ↔ CLP PG)، جعبه دنده باید قبل از آن با روان‌کننده جدید شستشو و تخلیه شود.

فرآیند شستشو: روغن جدید را تا سطح روغن مشخص شده پر کنید. تا حدودی جعبه دنده را بکار بیاندازید. پس از 15 دقیقه کار کردن بدون بار، روغن را تخلیه کرده و روان‌کننده جدید را پر کنید. روغن زائد و روغن شستشو باید به روش قابل قبول محیط زیستی دفع شود.


ارتعاشات

سلسله‌ی نیرو به طور معمول شامل این موارد است:

  • عنصر رانش (محرک اولیه)
  • عنصر اتصال (کوپلینگ، دنده و غیره)
  • عنصر حرکت داده‌ شده (ماشین رانده شده)

سلسه‌ی نیرو، نیروی مکانیکی را انتقال می‌دهد که می‌تواند از روی سرعت و گشتاور محاسبه شود. در زمینه‌‌ی هیدرولیک متحرک، عمدتاً محرک‌های اصلی مورد استفاده قرار می‌گیرند که از المان پیستون (موتور دیزلی) استفاده می‌کنند. این موتورها در طول یک دور چرخش نیروی خود را به طور یکنواخت به میل‌لنگ منتقل نمی‌کنند. گشتاور ایجاد شده در میل‌لنگ توسط سیلندر به طور قابل توجهی متغیر است، اما می‌توان با افزایش تعداد سیلندرها از طریق جرم‌های گریز از مرکز بزرگتر، آن را کاهش داد. ماشین‌های به حرکت درآمده‌ی مورد استفاده در این حیطه اغلب پمپ‌ها ، کمپرسورها یا ژنراتورها هستند.

ارتعاشات به دلیل ترتیب جرقه‌های موتور بسته به فرکانس ایجاد می‌شوند. از آنجا که مواد سازنده (فولاد) دارای یک رفتار ارتجاعی با وزنی خاص است، این ارتعاشات منتقل می‌شوند و یک سیستم نوسانی با فرکانسی خاص تولید می‌کنند. اگر این سیستم با فرکانس طبیعی برانگیخته شود و میرایی نداشته باشد، این امر باعث افزایش رزونانس یا تشدید می‌شود زیرا دامنه نوسان نسبت به دامنه تحریک افزایش می‌یابد و در نتیجه سیستم از کار می‌افتد.

برای جلوگیری از این اتفاق، به طور معمول از میراگرهای (Damper) ارتعاشی پیچشی (کوپلینگ) استفاده می‌شود که نه تنها برای افزایش دامنه‌ی میرایی به کار گرفته می‌شوند، بلکه اولین فرکانس طبیعی را نیز به حالت غیربحرانی در می‌آورند.

در این میراگرهای لرزشی پیچشی (torsional vibration dampers) از الاستومرهای خاص با خاصیت کشسانی و میرایی بالا استفاده می‌شود. مواد مورد استفاده از مواد لاستیکی طبیعی یا مواد پایه سیلیکونی مقاوم در برابر دما است. با این وجود این کوپلینگ‌ها هم با بارهای دینامیکی بالا که به دلایل مختلف نسبت داده می شوند، ممکن است کارایی‌شان را از دست بدهند.

موارد عدم کارایی:

  • فرسودگی (ترک و شکاف بر اثر فرسودگی)
  • تخریب در اثر حرارت
  • پارگی در اثر فشار و کشش
  • کهنه شدن

شایع‌ترین موارد آسیب را می‌توان خرابی در نتیجه‌ی فرسودگی ناشی از کار بیش از حد و تخریب حرارتی دانست. کار با میرایی زیاد منجر به گسترش گرما می‌شود که تأثیر منفی بر روی ماده الاستومر دارد و به موجب آن زنجیره‌های مولکولی گسسته شده و ماده سفت می‌شود.

در حال حاضر هیچ خاصیت میرایی لرزشی بخصوص و بهتری وجود ندارد و ارتعاشات تولید شده توسط موتور دیزلی از طریق کوپلینگ به گیربکس منتقل می‌شود که به مرور زمان احتمال آسیب نیز وجود دارد.